Кафедраи "Таъминоти барқ ва автоматика" мувофиқи фармони директори  Донишкадаи политехникии Донишгоҳи Техникии Тоҷикистон   аз  моҳи  сентябри соли 2010 таъсис ёфтааст.  

Кафедраи ТБ ва А аз рӯи барномаҳои таълимӣ мутахассисони зеринро  аз рӯи ихтисосҳои зерин тайёр менамояд:

43.01.03 – Таъмини барқ (аз рӯи соҳаҳо) (бакалавриатура);

53.01.05-Ҳаракатоварҳои автоматонидашудаи барқӣ (бакалавриатура);

43.01.03 mta- Таъмини барқ (магистратура);

6D071800 – Энергетикаи электрикӣ (докторантура PhD).

Дар кафедра курсҳои кӯтоҳмуддати тайёр намудани электрикҳои ҷавон фаъолият мебарад, ки дар натиҷаи иштироки фаъол ва омӯзиш донишҷӯёни донишкадаҳо ва ҷавонони шаҳру ноҳияҳо соҳиби касбу ҳунар мегарданд.

 Базаи таҷрибаомӯзии донишҷӯён Шабакаҳои барқии шаҳри Хуҷанд ва Шабакаҳои барқии вилояти Суғд мебошад.

Дар кафедра 8 лабораторияҳо барои таъмини раванди таълим аз фанҳои умумитехникӣ ва тахассусӣ фаъолият намуда, онҳо бо стендҳо ва асбобҳои ченкунандаи муосир ҷиҳозонида шудаанд. Кафедра соҳиби як синфхонаи компютерӣ мебошад.

Баробари пурзӯр намудани базаи лабораторӣ, кафедра барои таъмини методии фанҳои умумитехникӣ ва тахассусӣ кӯшиш ба харҷ дода, китобҳои дарсӣ, конспекти лексияҳо, маводҳои таълимӣ барои гузаронидани дарсҳои амалӣ,  дастурамалҳои  методӣ барои гузаронидани корҳои лабораторӣ, нишондодҳои методӣ ва супоришот оид ба иҷроиши корҳои мустақилонаи назоратшаванда тартиб додаанд.   Ҳама синфхонаҳои кафедра бо тахтаҳои электронӣ ва видеопроекторҳо таҷҳизонида шудаанд.

Баробари таъмини методӣ ва техникии раванди таълим кафедра кӯшиш ба харҷ дода истодааст, ки ҳайати устодон бо кадрҳои ҷавони пурлаёқат ва унвондор таъмин гарданд. Имрӯз дар кафедра 8 аспирант ва 3 докторант рисолаҳои илмӣ тайёр карда истодаанд.    

Аз соли 2015 кафедра корҳои илмӣ-тадқиқотиро  оид ба мавзӯъи «Тадқиқот ва коркарди технологияҳои инноватсионии энергосарфа ва автоматонӣ дар таъминоти барқ ва ҳаракатоварҳои электрӣ» иҷро карда истодааст, ки равияи он бо корҳои илмии аспирантони кафедра мувофиқ аст.  

 

Хатмкунандагони кафедра имрӯз дар шабакаҳои барқии вилоят, шаҳру ноҳияҳо, корхонаҳои саноатӣ ва ташкилотҳои ҷумҳурӣ, инчунин дар Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил  пурмаҳсул фаъолият бурда истодаанд.

 

Лаҳзаҳои гузаронидани корҳои лабораторӣ дар кафедраи таъминоти барқ ва автоматика

ТАЪРИХИ КАФЕДРА

Дар соли 2010  кафедра дорои 6 лабораторияҳо барои таъмини раванди таълим аз фанҳои умумитехникӣ ва тахассусӣ буда, дар он як синфхонаи компютерӣ фаъолият мекард.

Солҳои 2010-2014 кафедраи таъминоти барқ ва автоматика ҳамчун кафедраи тахассусӣ тайёр намудани мутахассисони ҷавонро бо тахассуси мутахассис (муҳандис – барқчӣ) аз рӯи ихтисоси 1004 -Таъмини барқ ва 1804 – Ҳаракатоварҳои электрии автоматонидашудаи комплексҳои саноатӣ ва технологияҳо дар шӯъбаҳои рӯзона ва ғоибона ва аз соли 2014 то имрӯз мутахассисони ҷавонро бо тахассуси бакалавр аз рӯи ихтисосҳои 43.01.03 – Таъмини барқ (аз рӯи соҳаҳо) ва 53.01.05 – Ҳаракатоварҳои автоматонидашудаи барқӣ ба ӯҳдаи худ дорад.

Ба ғайр аз ин кафедра дар ин давра фанҳои умумитехникии электротехника ва асосҳои электроника, таъмини барқи биноҳои саноатӣ, таҷҳизоти электрии автомобилҳо ва ғайраро барои ихтисосҳои факултети сохтмон ва автомобил, инчунин барои ихтисоси технологияи бофтани нахҳои табии ва сунъии  матоъҳо таъмин менамуд. Барои ин ихтисосҳо лабораторияи электротехникаи умумӣ амал менамуд.

Барои таъмин намудани раванди таълим кафедра аз соли 2010  коркарди стандарти давлатии таҳсилоти олии касбӣ, нақшаҳои таълимии навро барои ихтисосҳои 43.01.03 ва 53.01.05 бо тахассуси бакалавр тартиб дода, силлабусҳо  (барномаҳои кории фаннӣ)  аз тарафи устодони кафедра барои фанҳои алоҳидаи дар  нақшаи таълимии нав ҷойдошта коркард шуданд. Дар ин давра зиёда аз   200 силлабусҳо коркард кард шуда, ки  шӯъбаи ИС ва БС маъқул намудааст,   аз тарафи директори донишкада тасдиқ гардиданд.  

Аз соли 2012 кафедра ба таҷҳизонидани лабораторияҳо бо асбобу таҷҳизоти муосир кӯшиш ба харҷ дод ва бо ташабус ва дастгирии бевоситаи собиқ директори донишкада Мақсудов А.Т. кафедра солҳои 2012-2015  ба маблағи калон асбобҳои ченкунандаи рақамӣ, монанди ҳисобкунакҳои электронии нав, мултиметрҳои рақамии бисёрамала, остсиллографҳои рақамӣ ва ғайра харидорӣ ва дастрас намуд. Ба ғайр аз ин  кафедра чор лабораторияҳои нав:  «Мошинҳои электрӣ ва ҳаракатоварҳои автоматонидашуда», «Электробехатарӣ; Манбаҳои барқароршавандаи энергия» ва «Асосҳои назарияи электротехника ва электроникаи қуввагӣ»-ро ташкил дод, ки онҳо бо 15 стендҳои нави муосири истеҳсоли давлати Чин харидорӣ ва таҷҳизонида шудаанд ва ба талаботи имрӯза пурра ҷавобгӯ мебошанд. Ҳар як стенди лаборатории нав имконияти гузаронидани аз 16 то 24 корҳои лабораторӣ буда, 70% - и фанҳои умумитехникӣ ва тахассусии ихтисосҳои 43.01.03 ва 53.01.05 – ро пурра таъмин менамояд.

Баробари пурзӯр намудани пойгоҳи лабораторӣ, кафедра барои таъмини методии фанҳои умумитехникӣ ва тахассусӣ кӯшиш ба харҷ дода конспекти лексияҳо, маводҳо барои гузаронидани дарсҳои амалӣ,  дастурамалҳои  методӣ барои гузаронидани корҳои лабораторӣ, нишондодҳои методӣ ва супоришот оид ба иҷроиши корҳои курсии фаннӣ ва корҳои семестрӣ тартиб доданд. Ба ғайр аз ин аз тарафи устодони кафедра қариб барои ҳамаи фанҳои дар нақшаи таълимии ихтисосҳои 43.01.03 ва 53.01.05 ҷойдошта, презентатсияҳо барои истифода тахтаи электронӣ, ки 11 аудиторияҳои кафедра бо онҳо таҷҳизонида шудаанд, тайёр намуданд.

Баробари таъмини методӣ ва техникии раванди таълим кафедра кӯшиш ба харҷ дод, ки ҳайати устодон бо кадрҳои ҷавони пурлаёқат ва унвондор таъмин гарданд. Барои амалӣ гардонидани ин иқдом бо дастгирии бевоситаи маъмурияти донишкада омӯзгори калони кафедра Ҷӯраев Д.С. декабри соли 2012 дар Шӯрои дисертатсионии Академияи илмӣ Ҷумҳурии Қирғизистон рисолаи номзадии худро бо муваффақият ҳимоя намуда, соҳиби унвони илмии номзади илмҳои техникӣ гардид. Дар ин ҷода бо ташабуси собиқ директори донишкада Мақсудов А.Т. соли 2012 алоқаи байни мактабҳои олии Федератсияи Россия ва донишкада барқарор карда шуда, устодони ҷавони кафедра Қаландаров Ҳ.У. ва Исломов И.И. моҳи октябри соли 2012 ба шӯъбаи ғоибонаи аспирантураи Донишгоҳи давлатии Чувашия баъд аз бо муваффақият супоридани имтиҳонҳо ба гурӯҳи буҷавӣ дохил шуданд. Ҳамин тариқ, ҳар сол (солҳои 2012-2015) ҳамчун анъана ду нафарӣ ассистентони кафедра ба аспирантура равон карда шуда, савияи илмӣ ва методии устодони ҷавони кафедра баланд карда шуда истодааст. Имрӯз дар кафедра 9 нафар  устодони ҷавони кафедра  дар аспирантура таҳсил карда истода, яке аз онҳо Қаландаров Ҳ.У. моҳи марти соли 2016 рисолаи илмии худро бомуваффақият ҳимоя намуда соҳиби унвони илмии номзади илмҳои техникӣ гардиданд.   

Дар ҷодаи корҳои илмӣ – тадқиқотӣ коллективи кафедра солҳои 2010 – 2014 барои амалигардонии қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 2.02.2007, № 41 « Дар бораи барномаи комплексии мақсадноки истифодаи манбаҳои барқароршавандаи энергияи дарёҳои хурд, офтоб, шамол, биомасса ва сарватҳои зеризаминӣ барои солҳои 2007-2015»  мавзӯъи ташабуссии «Тадқиқот ва коркарди усулҳо ва олотҳо оид ба энергосарфа дар таъминоти барқ ва ҳаракатоварҳои электрӣ дар шароити иқлими тафсон ва баландкӯҳӣ»- ро иҷро намуда, дар ин самт ба  муваффақиятҳои назаррас ноил гардиданд. Масалан, муайян намудани самаранокии техникӣ, экологӣ ва иқтисодии ҷорӣ намудани чароғакҳои каммасрафи люминестсентӣ дар биноҳои истиқоматӣ ва ҷамъиятӣ, таҳқиқи самаранокии техникӣ ва иқтисодии асбобҳои обҷӯшон ва обгармкунакҳо, истифодаи манбаъҳои барқароршавандаи энергия дар биноҳои истиқоматӣ, истифодаи биомасса барои ҳосил намудани энергияи электрӣ ва ҳароратӣ, ҷорӣ намудани тарзи корандозии равони ҳаракатоварҳои электрии насосҳои обкашӣ, ки ҳалли масъалаи энергосарфаро амалӣ месозад.

Аз соли 2015 кафедра корҳои илмӣ-тадқиқотиро  оид ба мавзӯъи «Тадқиқот ва коркарди технологияҳои инноватсионии энергосарфа ва автоматонӣ дар таъминоти барқ ва ҳаракатоварҳои электрӣ» иҷро карда истодааст, ки равияи он бо корҳои илмии аспирантони кафедра мувофиқ аст. Ҳар соли таҳсил аз тарафи устодни кафедра зиёда аз 20-30 мақолаҳои илмӣ дар маҷаллаҳои илмии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Федератсияи Россия ва дигар васоити ахбор чоп карда мешаванд.

РИСОЛАТ (МИССИЯ), МАҚОМ ВА МАВҚЕЪИ КАФЕДРА

Рисолати кафедра барои тайёр намудани мутахассисони ҷавон дар соҳаи электроэнергетика ва ҳаракатоварҳои электрии автоматонидашуда барои таъмини шабакаҳои барқӣ ва корхонаҳои саноатӣ бо кадрҳои ҷавон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон, аз он ҷумла вилояти Суғд равона карда шудааст.

Аз соли 2010 то соли 2016 кафедра аз рӯи ихтисосҳои 43.01.03 ва 53.01.05 ҳамагӣ 1017 нафар донишҷӯён бо тахассуси мутахассис ва бакалавр хатм намуданд, ки аз он ҷумла 688 нафар аз рӯи ихтисоси 43.01.03 , 329 нафар аз рӯи ихтисоси 53.01.05 ва 21 нафар бо тахассуси магистри техника ва технология аз рӯи ихтисоси 43.01.03 мебошад.

Дар нақшаи 1 диаграммаи вобастагии миқдори хатмкунандагон аз соли хатм барои солҳои 2010-2016 оварда шудааст.

Вобастагии миқдори хатмкунандагони ихтисосҳои 43.01.03 ва 53.01.05 дар давоми солҳои 2010 – 2016.

 

Хатмкунандагони кафедра имрӯз дар соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқи Ҷумҳурии Тоҷикистон, Федератсияи Россия ва дигар давлатҳои ИДМ дар вазифаҳои баланд фаъолият намуда истодаанд. Масалан: Ҳошимов Ш.-сармуҳандиси шабакаҳои барқии вилояти Суғд, Пулотов Р. –директор ва Очилов Н. сармуҳандиси шабакаҳои ш.Хуҷанд, Мамадҷонов С.- сармуҳандиси НБО-и Қайроқум, Ашӯров С. –муҳандиси НБО-и Норак, Ҷӯраев А.- энергетики калони ҶДММ-и Ҷавонӣ, Калонов И.-муҳандиси пешбари зеристгоҳи Суғд-500, Зеленский М. энергетики калони Башкирнафт-и Федератсияи Россия ва ғайра.

РӯЙДОДҲОИ МУҲИМ ВА ХОТИРМОНИ КАФЕДРА

- 21-22 декабри соли 2012 кафедра конференсияи ҷумҳурияии илмӣ-амалии «Технологияҳои муосир дар электроэнергетика»-ро ташкил ва гузаронид, ки дар он зиёда аз 60 нафар мутахассисони варзидаи соҳаи барқ, олимони донишкадаҳои олии ҷумҳурӣ иштирок ва баромад намуданд. Дар гузаронидани конференсия дастгирӣ ва саҳми иқтисодӣ, маводӣ ва иттиолоотии муассисаи ғайридавлатии АППР Нов, шабакаҳои барқии ш.Хуҷанд ва вилояти Суғд хеле калон буд;

- соли 2014 кафедраи Таъминоти барқ ва Автоматика 20-сола шуд;

- соли 2014 кафедра 3 лабораторияи нав, ки бо 15 стендҳои нави муосир таҷҳизонида шудаанд, бавуҷуд овард ва ба раванди ҷори намуд.

 

ДАСТОВАРДҲОИ НАЗАРРАСИ ТАҚДИРСОЗИ КАФЕДРА

 Тайёр намудани кадрҳои ҷавон:

- кафедра дар самти тайёр намудани кадрҳои ҷавони унвондор кӯшиш ба харҷ дода истодааст, ки дар 2-3 соли наздик 60-70 % - устодони кафедраро устодони унвондори ҷавон ташкил диҳанд. Амалигардонии ин иқдомро, аз соли 2012 дохил шудани 9 устодони ҷавони кафедра ба аспирантураи донишгоҳҳои Федератсияи Россия ва яке аз ҷумлаи онҳо 2 нафар ҳимоя намудани рисолаи номзадӣ, исбот менамояд;

- моҳи декабри соли 2012 омӯзгори калони кафедра Ҷӯраев Дадохон Собирович рисолаи номзадии худро дар Шӯрои диссертатсионии Академияи илмӣ Ҷумҳурии Қирғизистон дар ш. Бишкек бомуваффақият ҳимоя намуда соҳиби дараҷаи илмии номзади илмҳо техникӣ гардиданд;

- моҳи марти соли 2016 омӯзгори калони кафедра Қаландаров Ҳусейнҷон Умарович рисолаи номзадии худро дар Шӯрои диссертатсионии Донишгоҳи Давлатии Чувашияи ш.Чебоксарияи Федератсияи Россия бомуваффақият ҳимоя намуда соҳиби дараҷаи илмии номзади илмҳои техникӣ гардиданд.

- аз соли 2014 дар кафедра тайёр намудани мутахассисони дараҷаи магистри техника ва технология аз рӯи ихтисосҳои 43.01.03 – таъмини барқ ва 53.01.05 – ҳаракатоварҳои автоматонидашудаи барқи ташкил намуда, имрӯз аз рӯи ихтисоси 43.01.03 22 нафар бомуваффақият хатм намуданд ва соҳиби дипломи дараҷаи дуввӯми муассисаҳои таҳсилоти олӣ гардиданд;

- аз соли 2015 дар кафедра тайёр намудани кадрҳои илмии дараҷаи PhD – докторантура аз рӯи ихтисоси 43.01.03 оғоз карда шудааст, ки дар он 3 нафар хатмкунандагони магистратураи донишкада таҳсил намуда истодаанд;

  1. Мустаҳкамсозии базаи лабораторӣ ва таъминоти васоити техникии раванди таълим дар кафедра:

- дар давоми солҳои 2013- 2015 кафедра ба маблағи калон (зиёда аз 1 млн.сомон) асбобҳои ченкунандаи рақамӣ (ҳисобкунакҳои электронии рақамии энергияи электрӣ, мултиметрҳо, остсиллграфҳои электронии рақамӣ ва ғайра), 15 стендҳои лаборатории истеҳсоли Чин (барои таъмини раванди таълим ва гузаронидани корҳои лабораторӣ аз фанҳои тахассусии ихтисосҳои 43.01.03 ва 53.01.05);

- сохтан ва ба истифодабарӣ додани 3 лабораторияҳои муосир (лабораторияи мошинҳои электрӣ ва ҳаракатоварҳои автоматонидашудаи электрӣ, лаборатория электробехатарӣ, лабораторияи манбаҳои барқароршавандаи энергия).

- таҷҳизонидани 11 аудиторияи кафедра бо видеопроекторҳо ва тахтаҳои электронӣ, инчунин таҳияи слайдҳо аз фанҳои ба кафедра таалуқ дошта барои гузаронидани дарсҳои лексионӣ ва амалӣ;

- соли 2013 таъсиси синфхонаи компютерӣ бо 18 компютерҳои муосири навъи «Тонкий клиент», ки бо барномаҳои амалӣ таҷҳизонида шуда дар гузаронидани дарсҳо аз фанҳои гуногун истифода шуда истодаанд.

Тайёр намудани китобҳои дарсӣ ва методӣ:

 

ДАСТОВАРДҲОИ ИЛМӣ - ТЕХНИКИИ КАФЕДРА.

Дар давоми солҳои 2010-2015 устодони кафедра дар соҳаи илм ва техника ба чунин натиҷаҳо ноил гардиданд:

а) аз тарафи омӯзгори калони кафедра, номзади илмҳои техникӣ Ҷӯраев Д.С. 7 патент ба ихтироот гирифта шуда, ду пешниҳоди нав барои гирифтани патент ба Идораи Давлатии Патентии Ҷумҳурии Тоҷикистон дода шуда, ба яке аз онҳо ҷавоби мусбат гирифта шудааст;

 б) аз тарафи омӯзгори калони кафедра Қаландаров Ҳ.У. як ҷавоби мусбат ба ихтироот аз тарафи Идораи Давлатии Патентии Федератсияи Россия гирифта шудааст.

в) натиҷаҳои илмӣ-тадқиқотии кафедра дар истеҳсолот ҷори карда шуда истодааст, ки аз он 6 санадҳои ба истифодабарии амалӣ гирифтани коркардҳои илмӣ-техникии кафедра дар шабакаҳои барқии ш. Хуҷанд, ноҳияи Истаравшан ва вилояти Суғд гувоҳи медиҳад.

Ҷамъбаст ва хулосаҳо

Дар давоми фаъолият аз моҳи сентябри соли 2010 (соли таъсисёбии Донишкадаи Политехникии Донишгоҳи Техникии Тоҷикистон) то имрӯз кафедра:

- барои таъмини раванди таълим зиёда аз 9 нафар хатмкунандагони кафедраро ба кори таълимӣ-методӣ ва илмӣ ҷалб намуда ба воя расонида истодааст, ки ду нафар аз онҳо рисолаҳои номзадии худро бомуваффақият ҳимоя намуданд ва се нафар дар арафаи ба итмом расонидани рисолаҳо мебошад;

- барои таъмини раванди таълим ва баланд бардоштани сифати он аз фанҳои ба кафедра таалуқдошта, аз тарафи устодони кафедра силлабусҳо (барномаҳои таълимии корӣ), слайдҳо барои истифодаи гуногуншакл, маҷмӯаи мисолу масъалаҳо ва тестҳои намудҳои гуногун барои қабули имтиҳонҳо, супоришҳо барои иҷроиши корҳои семестрӣ ва курсӣ, дастурамалҳо барои иҷроиши корҳои лабораторӣ ва ғайра тартиб додаанд;

- дар иҷроиши корҳои илмӣ-тадқиқотӣ кафедра ба муваффақиятҳои назаррас соҳиб гардида, имрӯз дар кафедра 8 аспирант фаъолият мебаранд, ки самти корҳои КИТ-и кафедраро пеш бурда истодаанд.