Мардуми босаодат ва бошарафи тоҷик аз азал дорои маърифату фарҳангӣ воло буд. Ҳамеша ҷангу низоъро маҳкум намуда, паи талоши сулҳу ваҳдат буданд ва ҳозарон дар ин роҳ ҷонбизиҳо низ кардаанд. Дар ҳамин радиф имрӯзиёнро барои меросхӯрони гузаштагон ном бурдан шакке надорам. Зеро дар лаҳзаҳое, ки миллати мо дар ҳоли завол ёфтан буд, як аз чунин фарзандони сулҳхоҳон, сулҳҷӯёна сари минбари Иҷлосияи 16 умин баромада, бо сраи баланд савганд ёд кард, ки: “ ман ба Тоҷикистон сулҳ меоварам”. Хушбахтона баъди садо додани ин сухан миллати моро нури Раҳмон фаро гирифт ва кишвар соҳиби Истиқлолқ ваҳдат гашт.

 Мо шукри он дорем, ки чуннин Пешвои муаззаму қавиирода ва саховатманд дорем. Якдилонаю якзабона ба Кабирӣ ва дигар пайравону думравонаш гуфтаним,к и ин бадномкуниҳои шумо ва тӯҳматҳои ноҳақӣ шуморо нисбати сарваи давлат беасосо меҳисобем ва онро маҳкум хоҳем намуд.

Ба Кабирӣ тавсия хоҳам дод, ки ҳоло вақти он расидааст, ки шумо низ ба он дасисаҳои худ хотима диҳеду ин пешравию саодати рӯзгори тоҷиконро қабул намоед, вақте ин қадар дар мусоҳибаҳоятон мо тоҷикистонием мугӯед. Зеро сухан дигару амал дигар аст.

Диёри арҷманду саодатмандам, ту бароям неъмати бузургтарини олам файзи Истиқлолро додиву зиндагамро нусрат бахшидӣ. Ман ҳамеша ифтихор аз ту доштаму бо ному ту менозамқ меболам. Медонам, ки барои ба даст овардани арзишҳои милливу маънавии ту ҳазорон нафар сарсупурдагони миллат ҷонфидоиву ҷонбозиҳо кардаанд. Медонам, ки ту барои тамоми шаҳрвандони баору номусат арзиши беш аз ҳарвақта дорӣ. Ба хотире, ки ту муқаддасӣ, хоки покат муқаддас аст. Ту биҳиштосову дилрабоӣ, зебоманзару дилнишинӣ.

Бо шарофати Истиқлолият ва ваҳдату ягонагиат туро дар арсаҳои баландпояи ҷаҳонӣ шинохтанду туро ҳамчун давлати мутамаддин ва сулҳшиор донистанд. Зеро ташаббусҳое, ки аз  ҷониби Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти кишвар, мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар созмонҳои байналмиллалӣ пешниҳод мешаванд, ки бо ин иқдомҳои наҷибонаи давлату Ҳукумат оламиён моро ҳамчун мардумони босаодту башардӯст шинохтаанд. Зеро дар ин баробар ба мушоҳида мерасад, ки давлати мо дар якчанд муаммоҳои глобалии рӯз, вабои аср пайдошавии ҳар гуна зуҳуроти номатлуби қарни нав, афзоиши ташкилотҳои террористиву ифротгароӣ дар ҷаҳони муосир масъалаҳои ҳалталабе аз ҷониби мо пешниҳод гардидааст. Албатта дар вазъияти ҷаҳони навин рӯз то рӯз паёмади ҷидиде тавлид гаштаву оламиёнро ба ташвиш овардааст. Дар ҳамин раванд мо мардуми ваҳдатсаро ин вазъро нодида нагирифта, баръакс тадбирҳоеро барои мубориза бар зидди чунин падидаҳои номатлуб андешида истодаем. Тоҷикистон яке аз он давлатҳое мебошад, ки имрӯз дар мубориза бо тероризму эсктремизм роҳеро интихоб намудааст, ки бояд онро решакан созад, то амнияти мардум таъмин карда шавад. Барномаҳое, ки вобаста ба ин муаммо дар миллати мо амал мекунад, онро ҳамаи созмонҳои умумиҷаҳонӣ пазируфта, дар вобастаги ба масъалаи рӯз яъне афзоиши ташкилотҳои тундраву ифротгаро дар як чанд мамолики олам пешниҳоди саивақти ва тадбири судманд арзёбӣ гардидааст.

 Мо сарфароз аз онем, ки дар Ватане зисту зиндагони менамоем, ки дар он фазои ободу озоди зиндагонӣ, Истиқлолият ҳукмрон аст. Мо ифтихор мекунем, ки миллати мо таҳти роҳнамоии Пешвои миллат ва дар пайравии дастури суполришҳои ин марди ҷасур барои хеш роҳу равишеро дар зиндаги пеша кард, ки шоистаи саодатмандию обрӯмандӣ бошад.

Худоё Тоҷикистонро нигоҳ дор,

Ту ин боғи гулафшонро нигоҳ дор.

Барои ман барои миллати ман,

Ҳамеша Тоҷикистонро нигоҳ дор.

Муаттара Раҳматова, устоди кафедраи забонҳои давлатӣ ва ҷомеашиносӣ

 Яке аз вазифаҳои муҳим ва қарзии ҳар як фарди баору номус ин пеш ҳама ҳифзу ҳимояи манфиатҳои миллиии худ аст, на бегонагон. Албатта дӯст доштани Ватан, хоки муқаддаси он арзишҳои умумибашарии он ахз имону виҷдони мардигарист. Аз ин ҷост, ки сарвари оқилу хирадманди тоҷикон Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон тамоми мардуми саодатманд ва ваҳдатшиори кишварро ба худогоҳии миллӣ ва масъулиятшиноси дар шинохти асолати ватандорӣ талқин менамоянд, ки : “...Яъне ҳифзи содиқонаи манфиатҳои милливу давлатӣ, аз тамоми манфиатҳои дигар афзал донистани манофеи давлату миллат, саъю талоши пайваста ба хотири мустаҳкам намудани пояҳои давлати миллӣ, ҳифзи соҳибистиқлолии Ватан, суботи иҷтимоӣ, амнияти давлат ва ҷомеа, ваҳдати миллӣ ва иқтидори иқтисодии давлат вазифаи шаҳрвандӣ ва масъулияти фарзандии ҳар яки мову шумо – аъзои Ҳукумат, вакилони мардумӣ, роҳбарону масъулони идораҳо ва ташкилоту муассисаҳо, хизматчиёни давлатӣ ва умуман тамоми халқи Тоҷикистон мебошад...”. Дар  ҳамин радиф мо бояд масъулияти хешро бар зидди онҳое, ки ба ҳар восита гиромидошти арзишҳои миллии мо халал ворид месозанд бештар намоем. Чунки нохалафоне ҳастанд, ки пешравии миллати моро чашми дидан надоранд.

Имрӯз мо аз қувваи заифи ин душманон наметарсем ва муборизаи алайҳи ин нохалафон аз тарсу табоҳ нест, балки ташвиш аз он дорем, ки ҷавонони мо гумроҳ нагарданд ва ҳаёти ҷавони худро дар майдонҳои набарди кишвари бегона сипар насозанд. Ин аст ҳадафи асосии мо дар мубориза ба гурӯҳҳои тундраву ифротгаро.

 Мо бояд як чизеро дарк намоем, ки оё Кабирӣ он сармояву молу мулки мусодирашудашро аз кадом тиҷораташ ҷамъ оварда бошад? Аз тиҷорати ташкили ҳизб ва ташкилотҳои мазҳабӣ ва ё гаравиши ҷавонон ба ташкилоти терористӣ ва чун бад ин васила аз хоҷагони хориҷиаш “дастранҷ” – е барои ин кори худ меситонад. Мардумро бо ин лаҳни “орому меҳрубонона” фиреб кардани ҳастӣ, ки бигузор мусодара куннад ва мактаб созанд. Охир боре фикр кун, ки ту ҷигарбандони онҳоро гумному бенишон ва қотил сохтӣ. Магар бо ҳамин суханоне, ки ҳатто аз вирди забонат ларзон – ларзон мебарояд, захми дили онҳоро пок месозад магар. Ҳоло агар тавони онро дошта бошӣ боре худро дар тарозуи аламу доғи дили дилшакастагон баркаш баъд мефаҳмӣ, ки ин ҳиллагариҳои ту ягон маъное надорад. Зеро ин дӯстдориву меҳрубониҳои ту аз имон нест, балки барои манфиати худат равона шудааст.

Шамшод Алиев, мудири кафедраи  кафедраи автомобилҳо ва идоракунии нақлиёт

 Хушбахтона мо имрӯз шукрона аз он мекунем, ки дар фазои сулҳу ваҳдат ва озодии афкору андеша зиндагӣ дорем.Ва ин албатта ифтихори мо ҷавонон аст, ки барои мо имрӯз шароити мусоид фароҳам оварда шудааст.

Миллати тоҷик, ки тӯли қарнҳо арзи ҳасти намудааст, имрӯз низ мақому манзалати хешро дар байни дигар давлатҳо дар арсаҳои баландпояи ҷаҳони муаррифи  менамояд ва Тоҷикистон чун ба маънои томи худ тоҷдор бо халқу мардуми куҳантамаддунаш  бо пояҳои устувору мустаҳкам ҷовидона боқӣ мемонад. Вале боиси таассуф аст, ки замоне, оғози соҳибистиқлолии кишвар бо иғвову дасисаи баъзе аз душманони Тоҷикистон ба ҷанги шаҳрвандӣ кашида шуд ва оқибатҳои ин ҷанги нангинро мо то ба ҳанӯз эҳсос менамоем.  Он замон низ он нохалафон ҷавонони соддаи моро бо роҳи фиреб  гумроҳ сохта буданд. Мутассифам, ки иддае аз ҷавонон даргири банди ҳавову ҳавас ва афкори бегона монда, худро қурбони ҷаҳолат мекунанд.

Азбаски ҷавонон қишри асосии ҷомеаро дар бар мегиранд, маҳз гурӯҳҳои тундрав ба ин насл бештар такя мекунанд. Он ҷавоне, ки донишу маърифати сиёсӣ дораду хатари оқибатҳои ин амалро бахубӣ дарк мекунад, худро дур аз ин амалҳои номатлуб мегирад.

         Барои тамоми оламиён мусаллам аст, ки бо ташаббусҳои фитнаҷӯёне ҷаҳони имрузаро падидаҳои номатлуб аз қабили пайдошавии гурӯҳҳои иртиҷоӣ ва сиёсатбозиҳои “сиёсатмадорон” фаро гирифтааст. Ва дар ҳамин баробар минбари розу ниёзи ин “сиёсатмардорон” сомонаҳое ҳастанд, ки бо воситаи ақидаҳои тундгарои ин нохалафон миёни мардуми олам иғвову дасисаҳо меангезанд. Мо бояд донем, ки сомонаҳои иғвоангезе ба монанди “Ахбор. ком”, “Паём .нет” ва “Кимиёи саодат” фаъолият мебаранд, маҳз аз рӯи фармонҳои ифротгароне кор мекунанд ва даромади асосии онҳо низ аз ҳамин ҷиҳат аст. Вагарна ҳеҷ маълум нест, ки як нафар паси ин ҳама найрангбозиҳо кор карда бошад.

         Мо хуб медонем, ки бо айби бархе “исломдонҳо”- и аз ислом бехабар барои манфиатҳои худхоҳон кор карда, вазъи тамоми оламро муташанниҷ карданианд. Маълум аст, ки ин бадкешон аз рӯи ин амали худ пули муфте ба даст меоранду ба ин воситаи ба мисоли “ҷаноби Кабирӣ” сармояву молу мулкро ҷамъ менамоянд.

Бояд қайд кард, ки пуркунадаи балансии ин сомонаву сайтҳо ва нафарони фитнаҷӯй ин эрониҳо ҳастанд, зеро ин далелро мушоҳидаҳо исбот карда истодаанд. Пас имрӯз вазифаи мост, ки алайҳи ин зуҳуроти номатлуби аср мубориза барем. Нагузорем, ки ин нохалафон ҳадафҳои ғаразноки худро амалӣ созанд ва вазъро аз имруз бештар муташанниҷ гардонанд.

         Дар ҳақиқат давлату Ҳукумати ТОҷикистон ояндаи дурахшони худро дар нерӯи ҷавонони солимақлу равшанфикр мебинад. Зеро ҷавонони боақлу закц ҳамеша ҳушёру зирак ва масъулиятшиносу худогоҳ аст ва ба касе иҷозаи онро намедиҳад, ки сулҳу ормии ватанашро халалдор намоянд. Барои пойдории вағдати миллц ва устувории Истиқлолият талош менамояд, то Ватани маҳбубаш аз равшании сулҳ нурборон гардад.

         Ин ҳама дастовардҳое, ки миллати тоҷикро муяссар гаштааст, дар ҳақиқат душманонашро ба ғазаб овардааст. Зеро дасти онҳо та ба дараҷае кӯтоҳу нотавон ҳастанд, ки зӯру тавонашон танҳо ба ҳангомабозиҳо мерасаду мардумро бо дасисаҳои бемаъно бар зидди ҳам мешӯронанд. Вале яқин медонам, ки кам мондааст ба он рӯзе, ки тамоми он нахалафон ва амалҳои бади онҳо аз решааш ҷудо мешаваду кишварҳое, ки сулҳро орзу мекунанд ба ормонҳои хеш хоҳанд расид. Бо боварии том гуфта метавонам, ки тамоми олам алайҳи ин зуҳуроти номатлуб қарори муборизаи беамони худро эълон кардааст ва дар анҷоми ин амали некбинона ва осудахоҳонаи худ муваффақ хоҳад гашт.

М. Раҳимова, мудири кафедраи дизайн ва меъмории ДПДТТ дар шаҳри Хуҷанд

Ҳар иқдоме, ки аз ҷониби давлат амалӣ мешавад, танҳо ба  хотири некўаҳволии мардум, ба хотири сулҳу субот аст.  Аз ин рӯ мо низ дар ҷавоби ҳамин ғамхориҳои бевоситаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пайрави давлату миллат бошем на дуравони наҳзатиҳое, ки моро ба бало гирифтор мекуннанд.

Васвасаҳои пучу бемаънои Кабирӣ аллакай ҳамаро дилбазан кардаву такроргӯиҳояш касро бештар нисбати ин нобакорон нафратманд кардааст. Ин қадар дурӯғу пуписаҳо нисбати миллати мо. Аммо янҳо чизеро намедонанд, ки ба ин хомфикриҳои хаёлиашон дигар касе бова намекунад, зеро бар қавли худи Кабирӣ мардум аз ҷангу низоъ безоранду чунин ҷангҷӯёну бадкешонро чашми дидан надоранд. Ба он хотир, ки ҳама медонанд, ки Тоҷикистон биҳиштосои рӯи замин аст.

        

 

Дар замони муосир хусусияти дунявӣ будани мамалакатҳо хислату ҷунбиши ҷаҳонӣ дошта ин тамоил тамомии ҷомеаи Тоҷикистони соҳибихтиёрро низ фаро гирифтааст ва ҳамеша ин ғояҳою арзишҳои онро ҳифз карда метавонанд. Ифротгароиву куштори инсоният барои дини мубини ислом ноҷоиз аст ва албатта Президенти кишвар муҳтарам Пешвои миллат, Эмомалӣ Раҳмон дар даврони Истиқлолият тўли чандсолаҳо дар гузоришҳои худ таъкид месозанд, ки ба ҳар гуна  амалҳову ҳаракатҳои ғайридавлатӣ мардум дода нашаванд, зеро ки мо мардуми тоҷик осудагиву оромӣ ва ҳамчун ободиву сарсабзиву хуррамии  кишвари худро  карда бошем. Ин ҳама амалҳои бад аз сабаби надоштани мафкураи дуруст, илм ва маърифат, меҳру садоқат , хоксорӣ ва мисоли инҳо мебошад. Мо набояд ба ин “ғамхориҳо” бовар карда, хуро ба гирдоби ҷаҳолат партоем. Зеро дини ин ифротгарон ҳеҷ ба дини мубини Ислом рост намеояд. Мо медонем, ки аз дасти ин “дилсӯзони миллат” бахусус Кабирӣ мо чанд сол қабл ҳодисаи даҳшатнокеро паси сар кардем. Дар кадом ҷиҳати низоъи ташкилкардаи онҳо ахлоқе ниҳон буд, ки онро дини Ислом исбот мекунад. Гузашта аз ин омезиш додани дин ба сиёсат дар Конститутсияи миллати мо нест, зеро ки миллати моро ҳамчун давлати дунявӣ эътироф кардаанд.

Мусодараи мулки Кабирӣ бошад тамоман як масъалаест, ки имрӯз барои ӯ як мавзӯъи бо маърузаи калон баромад карданӣ гаштааст. Ин суханони ӯ низ ба қавли худаш аз тариқи расонаҳое, ки ба манфиати худи онҳо кор мекунанду бо маслиҳати якдигар ба шӯру иӯво ангехтани мардум фаъолият доранд. Бобати муколама ва якдигарфаҳмии тарафҳо гуфтаниам, ки бидуни муколама низ мо худ шоҳиди он гашта истодаем, ки тариқи расонаҳо чи гуна муколамаҳо баргузор гашта истодааст. Далели ин гуфтаҳо ҳамин мусоҳибае, ки дар “Ахбор” тарҳрезӣ шудааст. Охир ҳамаи муколамаву мусоҳибаро бо рузноманигорон кардаед, дигар чи ҳоҷат, ки бо давлату Ҳукумат муколам карданиед.

Имрўзҳо наҳзатиҳо аз пеш беш бо ҳар баҳонае нисбати миллати мо ва мардумони тоҷик сухан мекунанд, тӯҳмат мезананд, дурӯғҳо мебофанд, зидди якдигар мешӯронанд, нисбати нафаре, ки ба миллати мо сулҳ овардааст носазо мегуянд. Пас вазифаи мост, ки дар ин марҳилаи ба сухан даромдани “булбулони хушхон” мо  лаб ба хомўшӣ карда набошем , чунки амалу суханҳои ноҷо ва ҳаракатҳои гуногун  хатари нохушро пеш меорад. Барои аз байн бурдани амалҳои ғайридавлатӣ ва суханони дурӯғи онҳо бешарафу бетараф набошем.

Бакаев Мирзохамид Хабибович, мудири кафедра,

номзади илмҳои техникӣ, дотсент

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Дӯст доштану гиромӣ доштани Ватан барои ҳар яки мо қарз асту ҳам фарз. Зеро диёри мо гарччанде, ки ҷавон бошад ҳам дар пешрафту тараққиёт ҳамто надорад. Як аз дастовардҳои бузург ва муҳими мо дар ин даврон ин бадаст овардани Истиқлолияти давлатӣ буд, ки паёмади нишотангез дар миллати мо сулҳро танинандоз намуда, оташи ҷанги бемаънии алангагирифтаро хомӯш сохт.

Мо бисёр халқияту давлатҳоеро медонем, ки имрӯз дар гирдоби шадидди ҷанг ва мухолифатҳо афтодаанд. Ва миллионҳо нафар дар орзуи он ҳастанд, ки ба мамлакаташон сулҳ ҷорӣ гардад. Ин гуфтаҳо ба он хотир аст, ки агар мо низ ҳушёрӣ ва зиракии сиёсиро мабодо аз даст диҳем, дубора ғарқи ҳодисаҳои садаи гузашта мегардем. Аз ин лиҳоз аз ҳамаи ҷавонони боҳуш ва зиррак  даъват ба амл меоварам, ки ба суханони фитнаҷӯёну фиребгарон дода нашаванд. Ватани маҳбуби худро доранд ва онро қадр намоянд.

 

Тоҷикистони соҳибистиқлоли мо таҳти сарварии Пешвои миллат, мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон самти асосии фаъолиятро на танҳо баҳри сулҳу осоиштагии кишвар, балки оромии ҷаҳон равона кардааст. Ҷаҳониён аз сиёсати башардӯстонаи Пешвои миллати тоҷикон воқифанд. Далели ин гуфтаҳо баромади Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар минбари созмону ташкилотҳои байналмилалӣ дар бораи хатарҳои табиӣ ва геополитикӣ мебошад. Нооромии кишварҳои ҷаҳон кулли тоҷику тоҷикистониёнро, ки башардӯсту сулҳпарваранд, орому бетараф намегузорад. Зеро яке аз хусусиятҳои конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон тибқи муқаррароти  моддаи якуми Конститутсия давлати дунявӣ эътироф ва муайян карда шудааст.  Бинобар ин тибқи қонунҳои давлат, бояд ҷинояткор ба гуноҳҳои худ ҷавоб гӯяд. Албатта ин ба он хотир, ки амнияти мардум ҳамеша таъмин бошад.

Аммо, мутассифона, инро “ҷаноби Кабирӣ” тактикаи давлатдории Ҳукумати кишвар медонад. Албатта шумо дуруст қайд намудед, ки мардум дигар низоъро намехоҳад, хоҳ монанд ба Либия бошаду хоҳ ба Судон. Зеро яқин медонад, ки дар паси ин ҷангу низоъи мансабталошиҳои шумо барин опозитсионҳо танҳо қатлу куштори бегуноҳон асту халос. Роҳи демократӣ ва дунявиро пеш гирифтани Тоҷикистон тасодуфӣ нест, зеро ки ҳодисаҳои нангине дар кишвар солҳои 1990-1992 ба вуқўъ омада буд, аз он шаҳодат медиҳад, ки ин хусусият, яъне дунявият ба Ҷумҳурии Тоҷикистони соҳибихтиёр ҳамчун омили ҳимояи соҳибихтиёрии давлат ва таҳкурсии бунёди давлати миллии тоҷикон ба ҳисоб меравад ва тақозои замон аст. Вагарна аз дасти мазҳабпарастону ифротиён миллат тамоман тороҷу ба яғмо мерафт. Инро хуб дарк карда бошед, ки ягон иттиҳомоти мақомот нисбат ба наҳзатиҳо ва шумо роҳбари “сухандон” бардурӯғ нест. Тавре гуфтед, ки ҳар рӯз як хабари нави мусодараю зиндон, инро дарк созед, ки аллакай ба шумо низ оддати канораҷӯи аз гуноҳҳову иғвоангези миёни мардум ба ҳукми анъана даромадааст. Вагарна бидуни ягон асос имкон надорад, ки касеро зиндонӣ намоянд. Вақте, ки ин қадар ”мусичаи бегуноҳ”- ед пас чаро худро дар кадом як кунҷи хонаи хоҷагонатон пинҳон кардаед? Бобати муколамаи худ бо мақомот ба дараҷае худро меҳрубону босамимият нишон дода истодаед, ки дар ҳақиқат дили кас ба шумо “месӯзад”, зеро наҳзатиҳо бениҳоят нисбат ба Ватан дар ҳамон ҳодисаҳои асри гузашта, “меҳрубониҳои зиёде” нишон дода буданд. Ҳамон ҳодисаҳо ҳамааш натиҷаи муколама барои Созишнома бо шумо буд. Дидем, ки ба чи ҳолате расидем. Ҳоло бошад ба он суханони муҳоботиатон нисбат ба сарвари давлат хотима бахшед. Зеро саховатмандии ӯ ҳақиқӣ аст. Ба он хотир, ки дасти сахоро аввал ба камбизоатон бояд боз кард. Муҳим он нест, ки бойу бадавлатон инро чи гуна қабул доранд, муҳим он, ки дармондагон низ ба ҳама чиз дастрасӣ дошта бошанд.

Маърифат Мавлонова, устоди ДПДТТ дар шаҳри Хуҷанд

 

 

 

 

 

Шукронаи миллати давлату ободу озод ва соҳибистиқлол, ки ин неъматҳо моро дар тамоми олам саодати беназир додаву ваҳдатамонро вусъат бахшида, сулҳи бебозгаштамонро пойдор сохт.

Тоҷикистон, Ватани азизу маҳбуби ман, кишвари ҳамешабаҳору дилрабо ва соҳибтамаддуни тамоми тоҷикони дунёст. Кишвари азизи ман, имрӯз бо шукргузори аз фазои ободу софу беғуборат меболаму менозам. Дар васфат шоирона месарояму саҳфаҳои хотиротамро бо мисраъҳои дилнишин андар ситоишат пур менамоям. Ту бароям хонаи ободиву маскани дилшод ҳастӣ. Баҳорат сабзу гулафшон, заминҳоят аз сабзаҳои тару тоза рӯида қабои сабз  пушон аст. Ту ин қадар зебоӣ ва назокати бениҳоят аъло дорӣ. Вале медонам, ки нафароне ҳастанд, қадри ин зебоию тараққиёти бемайлони туро намедонанд. Тавони дидани озодиатро надоранд. Аммо медонам, ки ту хоки поки муқаддас дорӣ. Ту аз ин замин барои миллат ва барои наҷоти давлат, озодандешону ватандӯстонро офаридаӣ, ки хиради азалии онҳо силоҳест бар зидди душманони миллат. Бар зидди онҳое, ки арзишҳои маънавию ахлоқӣ ва пешравиҳои туро пушти по заданианд.

 Мо насли хушбахтем, ки Яздони пок бар сари мо нури Раҳмонро пошидааст. Ва ин нур мо ҷавононро дар ин даврони Истиқлолият саодат додаву хирадпеша кардааст. Зеро мо Пешвои муаззаме дорем, ки ҳатто ба хотири зиндагии хурраму ободу озоди мардуми тоҷик манфиатҳои милливу давлатиро пеш аз манфиатҳои ҷонии хеш гузоштааст. Зеро ба миллати мо сулҳ овард, ваҳдат пойдор карду миллатро аз гирдбоди ҷанги хунини бародаркуш раҳо бахшид. Ҷанге, ки бо айби Кабирибарин “саховатманду доротарин парлумони кишвар” сар зада буд.

Инак мо наздики 30 сол мешавад, ки дар фазои сулҳу амният ва ваҳдату ягонагӣ зиндагии осудаҳолонаро ба сар мебарем. Ва ақидаи ифротии Кабириро дар ҳар мусоҳибаҳояш бемаъною дурӯғ пиндошта, онро ҳамчун василаи барангехтани низоъ дар кишвар медонем. Зеро ягона ҳадафи наҳзатиҳои мазҳабфурӯш ин вайрон намудани фазои ягонагиву якдилии мардум  буд ва ҳамин гуна боқӣ монд.

 Барои мо ин ҳама арзишҳои олии кишва қадри воло дорад, зеро мо як бор аз ҷангу низоъ таҷриба кардаем ва дигар барои такрор ёфтани он ҳолат иҷозат нахоҳем дод.

Тоҳиров Т.И., омӯзгори калони кафедраи А ва ИН

1. Муқаррароти умумӣ

1. Озмуни ҷумҳуриявии «Фурӯғи субҳи доноӣ...» таҳти сарпарастии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон соли 2019 ба муносибати сазовор пешвоз гирифтани ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон баргузор мешавад.
2. Озмун бо мақсади баланд бардоштани завқи китобхонӣ, тақвияти ҳофизаи фарҳангӣ, дарёфти чеҳраҳои нави суханвару сухандон, арҷ гузоштан ба арзишҳои миллию фарҳангӣ, инкишофи қобилияти эҷодӣ, таҳкими эҳсоси худогоҳию худшиносӣ, бой гардонидани захираи луғавӣ, тақвияти ҷаҳони маънавӣ ва фаъолгардонии доираи забондонӣ миёни қишрҳои мухталифи ҷомеа, аз ҷумла, хонандагону донишҷӯёни ҳамаи зинаҳои таҳсилот, инчунин магистрҳо, аспирантҳо, докторантҳо ва шаҳрвандони кишвар доир мегардад.

2. Масъулони озмун

3. Масъули асосии озмун Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад.
4. Мутасаддии баргузории озмун вазоратҳои маориф ва илм, фарҳанг, Муассисаи давлатии «Китобхонаи миллии Тоҷикистон», Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошанд.
5. Кумитаҳои кор бо ҷавонон ва варзиш, кор бо занон ва оила, дин, танзими анъана ва ҷашну маросим, Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон шарикони баргузории озмун ҳастанд.
6. Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, вилоятҳои Хатлон, Суғд, шаҳри Душанбе, шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ ҷиҳати дар сатҳи баланд ташкил ва баргузор кардани давраҳои якум, дуюм ва сеюми озмун масъул мебошанд.
7. Дар вилоятҳо, шаҳрҳо ва ноҳияҳо масъулияти баргузории озмун ба зиммаи раёсат, шуъба ва бахшҳои маориф, маънавиёт ва фарҳанги мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ вогузор карда мешавад.
8. Барои сафарбар кардан ба хондани китоб ва аз худ намудани порчаҳои назмию насрӣ, инчунин тарғиби васеи он сохторҳои марбута ва васоити ахбори омма масъул мебошанд.

3. Комиссияи озмун

9. Масъули баргузории озмун комиссияи озмун мебошад, ки ҳайати он бо амри Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ карда мешавад.
10. Салоҳияти комиссияи озмун:
- ба танзим даровардани ҷадвали баргузории озмун;
- назорати баргузории саривақтии озмун;
- таҳияи талабот ва дигар тавсияҳое, ки барои озмун зарур мешаванд;
- тасдиқи тартиб, талабот ва тавзеҳот;
- риояи талаботи озмун ва расонидани тавсияҳо ба довталабони озмун;
- баррасии пешниҳодҳои ҳайати ҳакамон ва арзу шикояти довталабон.

4. Тартиби баргузории озмун

11. Озмун аз чор давр иборат буда, аз моҳи январи соли 2019 то моҳи декабри соли 2019 идома меёбад. Аз аввали моҳи январ то 10 июни соли 2019 барои хондани асарҳо ва аз ёд кардани шеъру достонҳо (интихоби жанр, хондани асар ва миқдори аз худ кардани мисраъ ба қобилияти иштирокчӣ вобаста аст) вақт дода мешавад.
Даври якуми озмун нимаи дуюми моҳи июн дар маркази деҳот ва шаҳрак ҷамъбаст мегардад.
Даври дуюми озмун моҳи июл дар маркази ноҳия ва шаҳрҳо (ба истиснои шаҳри Душанбе) баргузор мешавад.
Аз охири моҳи июл то охири моҳи октябр ба мақсади хондани китоб ва аз ёд кардани ашъори адибон барои ғолибоне, ки дар озмуни вилоятӣ ва шаҳри Душанбе иштирок менамоянд, вақти иловагӣ дода мешавад.
Шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ низ аз ин вақти иловагӣ истифода карда, ба ҷамъбасти даври чорум омодагӣ мегиранд. Озмуни даври чорум барои ин шаҳру ноҳияҳо моҳи ноябр дар муассисаи давлатии «Китобхонаи миллии Тоҷикистон» баргузор мегардад.
Даври сеюми озмун дар маркази вилоятҳо, шаҳри Душанбе нимаи дуюми моҳи ноябр баргузор мешавад.
Хулосаи ҳайати ҳакамон ба комиссияи озмун бо имзои раиси вилоят, шаҳр, ноҳия ва раиси ҳакамон пешниҳод мешавад.
Даври чоруми озмун барои ғолибон то 20 декабри соли 2019 дар муассисаи давлатии «Китобхонаи миллии Тоҷикистон» ҷамъбаст мешавад.
12. Ҷойи баргузории даврҳо дар деҳот, шаҳрак, маркази шаҳру ноҳияҳо, вилоятҳо, шаҳри Душанбе аз ҷониби мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ муайян карда мешавад.
13. Масъулияти баргузории даври якум, дуюм, сеюм бар уҳдаи мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ (ноҳиявӣ, шаҳрӣ, вилоятӣ) вогузор карда мешавад.
14. Ҷараёни баргузории даврҳои якум, дуюм, сеюм ва чоруми озмун тавассути шабакаҳои телевизионии маҳаллӣ ва ҷумҳуриявӣ намоиш дода шуда, инчунин сабти овози иштирокчиён дар радиоҳои маҳаллӣ ва ҷумҳуриявӣ пахш карда мешаванд.
15. Барои омода кардани ҷойи баргузории озмуни даври чорум муассисаи давлатии «Китобхонаи миллии Тоҷикистон» муваззаф шуда, дар маркази деҳоту шаҳрак, шаҳру ноҳияҳо ва вилоятҳо китобхонаҳои деҳот, ноҳия, шаҳр ва вилоят сафарбар карда мешаванд.
16. Муҳлати пешниҳоди ҳуҷҷатҳои ғолибони даври чоруми озмуни «Фурӯғи субҳи доноӣ...» даҳаи якуми моҳи декабр муқаррар карда мешавад.
17. Беҳтарин иштирокчиёни даври якум, дуюм ва сеюми озмун аз ҷониби мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ (вилоятҳо, шаҳру ноҳияҳо) ба таври моддию маънавӣ ҳавасманд гардонида мешаванд.
18. Омӯзгорон ва устодоне, ки шогирдони онҳо дар даври чоруми озмун сазовори ҷойҳои намоён мегарданд, бо нишони ифтихории «Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон», «Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон», «Ифтихорнома»-и Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон, «Ифтихорнома»-и Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон ва «Сипоснома»-и муассисаи давлатии «Китобхонаи миллии Тоҷикистон» сарфароз карда мешаванд.

5. Шартҳои иштирок дар озмун

19. Дар озмун табақаҳои мухталифи ҷомеа, аз ҷумла хонандагону донишҷӯёни ҳамаи зинаҳои таҳсилот, инчунин магистрҳо, аспирантҳо, докторантҳо ва шаҳрвандони кишвар иштирок менамоянд.
20. Шартҳои озмун аз ҷониби комиссияи озмун назорат карда мешавад.
21. Барои аз худ кардан ва хондан ба низомнома рӯйхати асарҳо пешниҳод карда мешаванд (замима мегардад).
Дар вақти баҳогузорӣ ва холгузорӣ ба маҳорати аз худ кардан ва хондани осор бартарӣ дода мешавад.
Ба хонандагон ва донишҷӯён (бакалавру магистр), ки аз меъёри муайяншуда бештар асарҳои бадеӣ аз худ мекунанд ва мехонанд, бартарӣ дода мешавад.
Ҳар як довталабе, ки дар озмун ширкат меварзад, ба ҳайати комиссия ва ҳакамон маҳорату малака ва қобилияти аз худ кардан ва хондани ашъори адибонро пешниҳод менамояд. Аз ҷумла:
- ба довталаб барои аъзои фаъоли китобхона буданаш низ хол дода мешавад;
- ба тарзи нақл ва оҳанги қироати иштирокчӣ хол дода мешавад;
- ба мавзӯъҳои инсондӯстӣ, хайру саховат, некию накукорӣ, ишқи поки инсонӣ, эҳсонкорӣ, дӯстию бародарӣ, Ватану ватандӯстӣ, Тоҷикистон, сулҳу субот бартарӣ дода мешавад;
- довталаб дар аз худ кардан ва хондани осори адабиёти классикӣ, муосир, бачагона, шифоҳӣ ва хориҷӣ (тарҷума ва ё асл) озод аст;
- довталаб метавонад аз намунаҳои эҷодиёти халқ: афсона, қисса, рубоӣ, достон, чистон, тезгӯяк, латифа ва ғайраҳо истифода намояд;
- як ҳафта пеш аз озмун довталаб рӯйхати асарҳои хондаашро бо гузоштани имзои худ, ба ҳайати ҳакамон пешниҳод менамояд.
Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоятҳо, шаҳру ноҳияҳо суроғаи макони фаъолияти ҳакамон ва ҷойи баргузории озмунро ба довталабон тариқи воситаҳои ахбори омма ва масъулони озмун эълон менамоянд;
- ҳайати ҳакамон аз рӯи ин рӯйхат довталабро ба озмун роҳ медиҳанд ва аз маҳорату истеъдоди ӯ натиҷагирӣ карда, суратҷаласа тартиб медиҳанд;
- ҳайати ҳакамон холҳоро муқаррар карда, бо овоздиҳии кушода ғолибро муайян менамоянд;
- натиҷаи озмун дар суратҷаласа дарҷ гардида, бо имзои аъзои ҳакамон тасдиқ карда мешавад.

6. Талабот ба довталабони озмун

22. Маҳорату истеъдоди довталабон аз рӯи хондани назм ва насри бадеӣ муайян карда мешавад:
- барои довталабон хондани роман, повест, ҳикоя, новелла ва дигар жанрҳои адабӣ иҷозат дода мешавад;
- хондани шеър аз жанрҳои лирикӣ, аз ҷумлаи ғазал, қасида, рубоӣ, дубайтӣ, порчаҳо аз достон ва дигар навъҳои адабии манзум озод аст;
- афсона, латифа, қиссаю ривоят ва дигар намудҳои осори шифоҳии халқ иҷозат дода мешавад;
- аз худ кардан ва хондани осори адибони ҷаҳон низ тавсия шуда, дар озмун ба инобат гирифта мешавад.

7. Меъёри арзёбии ғолибони озмун

23. Комиссияи озмун ва ҳайати ҳакамон аз рӯи меъёрҳои зерин ба дараҷаи маҳорат ва истеъдоди довталабон баҳо медиҳанд:
- шарҳи мухтасари асар;
- маълумот оид ба қаҳрамонони асосии асар;
- баёни лаҳзаҳои ҷолиби асар;
- озодбаёнӣ ва санъати суханварӣ;
- ҳунари ровӣ ва наққолӣ;
- қобилияти луғатдонӣ ва тавзеҳи он;
- дарки дурусти мазмун ва муҳтавои асар;
- таассуроти довталаб аз хондани осор.
Бо мақсади баҳогузорӣ намудан ба истеъдоди довталабон ҷадвали 10-хола муқаррар карда мешавад.
Барои хондани беҳтарин осори манзум бо шарҳу тавзеҳи луғатҳояшон 10 хол, барои ҷавоби аз хуб болотар 8 хол, барои ҷавоби хуб то 6 хол, барои ҷавоби аз миёна беҳтар 4 хол, барои ҷавоби миёна 3 хол, барои ҷавоби заиф 1 ё 2 хол ва барои ҷавоби ғайриқаноатбахш хол гузошта намешавад.
Барои шарҳи муфассалу баёни равшани осори насрӣ ва ҳунари баланди наққолӣ, инчунин тавзеҳи луғатҳо аз асарҳои мутолиашуда 10 хол, барои ҷавоби аз хуб болотар 8 хол, барои ҷавоби хуб то 6 хол, барои ҷавоби аз миёна беҳтар 4 хол, барои ҷавоби миёна 3 хол, барои ҷавоби заиф 1 ё 2 хол ва барои ҷавоби ғайриқаноатбахш хол гузошта намешавад.
Ба ҳар як довталаб инчунин аз рӯйи осори пешниҳодшудаи банди 21 10 савол дода мешавад ва барои ҷавоби дуруст ба ҳар як савол як холӣ мегузоранд. Ба ҷавоби ғайриқаноатбахш хол гузошта намешавад.

8. Ҳайати комиссия ва ҳакамони озмун

24. Миқдори ҳайати комиссияи озмун дар асоси банди 9 амалӣ мегардад. Ҳайати ҳакамон дар асоси банди 26 ҳамин Низомнома муайян карда мешавад.
25. Ба комиссияи озмун салоҳият дода мешавад, ки рафти озмунро назорат намояд, тавсия ва тавзеҳод таҳия ва тасдиқ кунад, назару пешниҳодоти ҳайати ҳакамонро баррасӣ созад, ба номинатсияҳо тағйироти иловагӣ ворид гардонад ва ба арзу шикояти довталабон ҷавоб диҳад.
26. Ҳайати ҳакамони озмуни шаҳраку деҳот, ноҳия, шаҳр ва вилоятҳоро раисони шаҳр, ноҳия ва вилоят бо санади дахлдор тасдиқ менамоянд.
27. Ба ҳайати ҳакамони вилоятӣ, шаҳрӣ, ноҳиявӣ, деҳоту шаҳрак намояндагони раёсат, шуъба ва бахшҳои мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ, омӯзгороне, ки завқи баланди хондан ва аз ёд кардани осорро доранд, шоирону нависандагони маҳаллӣ, олимону рӯзноманигорон, роҳбарони китобхонаҳо, аъзои ҷамъияти китобдӯстон ва ташкилотҳои ҷамъиятӣ шомил мешаванд. Миқдори аъзои ҳакамон бо раису муовинонаш бояд тоқ бошад.
28. Хулосаи ҳайати ҳакамон дар комиссияи ҷумҳуриявии озмун баррасӣ ва тасдиқ мешавад.
29. Комисияи озмун натиҷаи ниҳоиро ҷамъбаст карда, онро барои мувофиқа ва тасдиқ ба Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод менамояд.

9. Таъминоти молиявии озмун

30. Хароҷоти даври якум, дуюм, сеюм ва сафарбаркунии ғолибон ба даври чоруми озмун аз ҳисоби мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ (вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳо) амалӣ карда мешавад.
31. Хароҷоти баргузории чорабинии даври чоруми озмун, ба истиснои ҷойи хоб, аз суратҳисоби махсуси муассисаи давлатии «Китобхонаи миллии Тоҷикистон» амалӣ карда мешавад.
32. Ба ғолибони даври чорум тибқи тартиби муқарраргардида аз ҷониби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷоиза ва мукофоти пулӣ дода мешавад (замимаи 3).
Тартиби пешниҳод ба ҷоиза ва мукофоти пулиро барои даври чоруми комиссия озмун омода намуда, бо Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон мувофиқа менамояд ва ба Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон барои тасдиқ пешниҳод мекунад.
Дар вилоятҳо, шаҳру ноҳияҳо тартиби мукофот ва ҷоизаро раисони вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳо тасдиқ ва амалӣ менамоянд.
33. Барои ҳавасмандгардонии ғолибони ҳамаи даврҳои озмун тибқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷалби сарпарастон иҷозат дода мешавад.

10. Тартиби иштирок дар даври ниҳоии озмун

34. Барои иштирок дар даври чоруми озмун маводи зерин ба комиссияи ҷумҳуриявии озмун пешниҳод мешавад:
- маълумотнома дар бораи довталаб;
- асарҳои мутолиашуда;
- миқдори ашъори азёдшуда;
- маҳорати суханронӣ ва суханварӣ, ровигӣ ва наққолӣ;
- қобилияти эҷодӣ;
- суратҷаласаи ҳайати ҳакамони вилоятӣ, шаҳрӣ ва ноҳиявӣ.

Замима
ба Низомномаи озмуни
ҷумҳуриявии «Фурӯғи субҳи доноӣ...»


Рӯйхати асарҳои адибоне, ки барои аз худ кардан
ва хондан тавсия дода мешавад


а) Барои аз ёд хондани осори адибон:


- ғазал - на кам аз 100-то (ғазалҳои Абуабдулло Рӯдакӣ, Саноии Ғазнавӣ, Шайх Аттор, Ҷалолиддини Балхӣ, Саъдии Шерозӣ, Амир Хусрави Деҳлавӣ, Фахриддини Ироқӣ, Носири Хисрав, Ҳофизи Шерозӣ, Камоли Хуҷандӣ, Абдураҳмони Ҷомӣ, Камолиддини Биноӣ, Бадриддини Ҳилолӣ, Абдураҳмони Мушфиқӣ, Абдулқодири Бедил, Соиби Табрезӣ, Сайидои Насафӣ, Абдулқодирхоҷаи Савдо, Шамсиддин Шоҳин, Туғрали Аҳрорӣ, Ҳоҷӣ Ҳусайни Хатлонӣ, Садриддин Айнӣ, Абулқосим Лоҳутӣ, Мирзо Турсунзода, Боқӣ Раҳимзода, Ғаффор Мирзо, Лоиқ Шералӣ, Бозор Собир, Қутбӣ Киром, Гулназар Келдӣ, Гулрухсор Сафиева, Ҳабибулло Файзулло, Ғоиб Сафарзода, Низом Қосим, Ҳақназар Ғоиб, Муҳаммад Ғоиб, Фарзона ва дигарон);
- рубоӣ ва дубайтӣ - на кам аз 120-то (рубоӣ ва дубайтиҳои Абуабдулло Рӯдакӣ, Абуалӣ Сино, Ҷалолиддини Балхӣ, Бобо Тоҳири Урён, Абусаиди Абулхайр, Хоҷа Абдуллоҳи Ансорӣ, Умари Хайём, Аттори Нишопурӣ, Саъдии Шерозӣ, Ҳофизи Шерозӣ, Камоли Хуҷандӣ, Абдураҳмони Ҷомӣ, Абдулқодири Бедил, Соиби Табрезӣ, Садриддин Айнӣ, Абулқосими Лоҳутӣ, Мирзо Турсунзода, Аминҷон Шукӯҳӣ, Ғаффор Мирзо, Муъмин Қаноат, Лоиқ Шералӣ, Бозор Собир, Гулназар Келдӣ, Ҳабибулло Файзулло, Ҳақназар Ғоиб, Ғоиб Сафарзода, Аскар Ҳаким, Низом Қосим, Камол Насрулло, Фарзона, Озар ва дигарон);
- қасида - на кам аз 100 мисраъ (қасидаҳои Абуабдулло Рӯдакӣ, Кисоии Марвазӣ, Абулқосим Унсурӣ, Абулҳасан Фаррухии Сиистонӣ, Абунаҷм Манучеҳрии Домғонӣ, Масъуди Саъди Салмон, Носири Хисрав, Ҳаким Саноии Ғазнавӣ, Камолиддин Исмоили Исфаҳонӣ, Саъдии Шерозӣ, Абдураҳмони Ҷомӣ, Абдулқодири Бедил, Туғрали Аҳрорӣ, Шамсиддин Шоҳин, Садриддини Айнӣ ва дигарон);
- порча аз достон - на кам аз 300 мисраъ (150 байт) (аз достонҳои Абуабдулло Рӯдакӣ, Абумансури Дақиқӣ, Абулқосим Фирдавсӣ, Саноии Ғазнавӣ, Низомии Ганҷавӣ ва Амир Хусрави Деҳлавӣ, Ҳоҷуи Кирмонӣ, Абдураҳмони Ҷомӣ, Абдулқодири Бедил, Камолиддини Биноӣ, Фитрати Зардӯзи Самарқандӣ, Ҷунайдуллоҳи Ҳозиқ, Мирзо Содиқи Муншӣ, Шамсиддин Шоҳин, Садриддин Айнӣ, Мирзо Турсунзода, Мирсаид Миршакар, Ғаффор Мирзо, Муъмин Қаноат, Ҳадиса Қурбонова ва дигарон);
- дигар навъҳои шеърӣ – 200 мисраъ (100 байт) аз шоирони классикӣ, муосир ва хориҷӣ.


б) Асарҳои назмӣ ва насрии адибони классикӣ
ва муосири тоҷик барои хондан:


Адабиёти қадим: «Томирис ва Куруш», «Шерак», «Авасто», «Ёдгори Зарирон», «Дарахти Ассурик», «Корномаи Ардашери Бобакон», «Калила ва Димна», «Ёдгори Бузургмеҳр», «Андарзи доноён ва маздоясно», «Андарзи Хусрави Ковадон», «Андарзи Пурйуткешон», «Бундаҳишн», «Динкард».
Достонҳои «Калила ва Димна», «Симбоднома», қасидаҳои «Шикоят аз пирӣ», «Модари май»-и Абуабдулло Рӯдакӣ, «Таърихи Наршахӣ»-и Абубакри Наршахӣ, «Муқаддимаи «Шоҳнома»-и Абумансурӣ, «Пирӯзнома» -и Абуалӣ Сино, «Таърихи Табарӣ»-и Балъамӣ, «Таърихи Байҳақӣ»-и Абулфазли Байҳақӣ, «Шоҳнома»-и Абулқосим Фирдавсӣ, ғазал, қитъа, рубоиҳо ва достони «Маснавии маънавӣ» -и Ҷалолиддини Балхӣ, «Сафарнома»-и Носири Хисрав, «Қобуснома»- и Унсурмаолии Кайковус, «Наврӯзнома»-и Умари Хайём, «Сиёсатнома» – и Низомулмулк, «Вомиқу Узро»-и Фаррухии Сиистонӣ, девони ашъори Бобокӯҳӣ (Абдулло Алӣ), рубоиёту дубайтаҳои Бобо Тоҳири Урён, маснавии «Ҳадиқат-ул-ҳақоиқ»-и Саноии Ғазнавӣ, «Асрорнома», «Хусравнома», «Мухторнома», «Мантиқ-ут-тайр»-и Фаридаддини Аттор, маснавиҳои «Рӯшноинома», «Саодатнома», «Сафарнома»-и Носири Хисрав – достони «Вис ва Ромин» -и Фахриддин Асъади Гургонӣ, достони «Гаршоспнома»-и Асадии Тусӣ, «Хамса» - («Махзан-ул-асрор», «Хусраву Ширин», «Лайлӣ ва Маҷнун», «Ҳафт пайкар», «Искандарнома») –и Низомии Ганҷавӣ, «Доробнома»-и Абутоҳири Тарсусӣ, «Калила ва Димна»-и Абулмаолии Насруллоҳ, достонҳои «Хамса» –и Амир Хусрави Деҳлавӣ, “Бӯстон» ва «Гулистон»-и Саъдии Шерозӣ, ғазалиёти Ҳасани Деҳлавӣ, қасидаҳо, маснавиҳои «Сад панд», «Дилкушо», «Мушу гурба»-и Убайди Зоконӣ, ғазалҳо, қитъаҳо ва рубоиҳои Камоли Хуҷандӣ, девони ғазалиёт, достону маснавиҳои «Ҳафт авранг», «Баҳористон»- и Абдураҳмони Ҷомӣ, ғазалу рубоӣ, достонҳои «Сифот-ул-ошиқин», «Лайлӣ ва Маҷнун»-и Бадриддини Ҳилолӣ, «Анвори Суҳайлӣ», «Ахлоқи Муҳсинӣ», «Рисолаи Ҳотамия» ва «Футувватномаи султонӣ»-и Ҳусайн Воизи Кошифӣ, «Латоиф –ут- тавоиф»-и Фахриддин Алии Сафӣ, «Дастур-ул-мулук»-и Самандархоҷаи Тирмизӣ, достони «Гулзори Ирам»-и Абдураҳмони Мушфиқӣ, қасида, бадеҳа, чистон, ёддоштҳои «Бадоеъ-ул-вақоеъ»-и Восифӣ, ғазал, мухаммас, рубоӣ, «Шаҳрошӯб» ва «Баҳориёт»–и Сайидои Насафӣ, ғазалҳои Зебуннисо, «Наводир-ул-вақоеъ», «Рисолаи таърихӣ» - и Аҳмади Дониш, «Тӯҳфаи дӯстон», «Лайлӣ ва Маҷнун», «Бадоеъ-ус-саноеъ» ва ғазалҳои Шамсиддин Шоҳин, ғазалиёти Туғрали Аҳрорӣ, ғазалиёти Ҳоҷӣ Ҳусайни Хатлонӣ.
Намунаҳои насри ривоятӣ: «Чаҳор дарвеш», «Ҳазору як шаб», «Тутинома», “Синдбоднома», «Калила ва Димна», «Самаки айёр», «Марзбоннома», «Абумуслимнома».
Ҳикоя, новелла, повест, драма, ёддошт, роман, достон, ғазалиёту рубоёт, қасида ва дигар ашъору осори Абдурауфи Фитрат, Мирзо Сироҷи Ҳаким, Абдулвоҳиди Мунзим, Садриддин Айнӣ, Абулқосим Лоҳутӣ, Пайрав Сулаймонӣ, Ҳаким Карим, Мирзо Турсунзода, Ҷалол Икромӣ, Раҳим Ҷалил, Боқӣ Раҳимзода, Мирсаид Миршакар, Абдусалом Деҳотӣ, Ҳабиб Юсуфӣ, Сотим Улуғзода, Фазлиддин Муҳаммадиев, Урун Кӯҳзод, Убайд Раҷаб, Сорбон, Бозор Собир, Лоиқ Шералӣ, Кароматулло Мирзоев, Меҳмон Бахтӣ, Ҳақназар Ғоиб, Гулрухсор Сафиева, Гулназар Келдӣ, Саттор Турсун, Абдулҳамид Самад, Ҳабибулло Файзулло, Бароталӣ Абдураҳмон, Баҳманёр, Сайф Раҳим, Ғаффор Мирзо, Мӯъмин Қаноат, Қутбӣ Киром, Убайд Раҷаб, Ғоиб Сафарзода, Шоҳмузаффар Ёдгорӣ, Камол Насрулло, Низом Қосим, Муҳаммад Ғоиб, Фарзона ва дигарон.

в) Намунаҳои ашъори бачагона ва афсона

Мирсаид Миршакар, Гулчеҳра Сулаймонова, Аминҷон Шукӯҳӣ, Абдумалик Баҳорӣ, Нӯъмон Розиқ, Убайд Раҷаб, Акобир Шарифӣ, Мавҷуда Ҳакимова, Алӣ Бобоҷон, Нозирҷон Боҳирӣ, Ҷӯра Ҳошимӣ, Латофат Кенҷа, Юсуфҷон Аҳмадзода, Азизи Азиз ва дигарон, инчунин афсонаҳои халқи тоҷик, чистону латифаҳо ва ғайраҳо.

г) Намунаҳои осори адибони ҷаҳон

Ҷек Лондон, Виктор Гюго, Ги де Мопассан, Марк Твен, Эрнест Хеменгуэй, Ромен Роллан, Виллям Шекспир, Ийҳан Гёте, Алигери Данте, Франсуа Рабле, Рюноскэ Акутагава, Александр Пушкин, Лев Толстой, Юрий Лермонтов, Антон Чехов, Владимир Маяковский, Максим Горкий, Абдулло Қодирӣ, Ғафур Ғулом, Мухтор Авезов, Олжас Сулаймонов, Чингиз Айтматов, Расул Ғамзатов, Теодор Драйзер, Олес Гончар, Янн Купала, Яккуб Колас, Самад Вурғун, Нодир Думбадзе, Оттар Чилладзе, Грант Матевосян, Муҳаммад Иқбол, Ҷуброн Халили Ҷуброн, Рашод Нури, Робендранат Тагор, Стефан Тсвейг, Муртазо Мушфиқ Козимӣ, Фурӯғи Фаррухзод, Нодири Нодирпур, Аҳмади Шомлу, Халилуллоҳи Халилӣ, Нусрати Раҳмонӣ, Бориқ Шафеӣ, Восифи Бохтарӣ, Саид Нафисӣ, Мо Ян (Гуан Мое).

Мутолеа ва шарҳи асарҳои насрии адибони муосири тоҷик ва хориҷӣ:

Ҳикояву новелла – 50-то, роман – 20-то, повест – 30-то, ёддоштҳо – 15-то, афсонаву қиссаҳои насрӣ -20-то, асарҳои насри ривоятӣ – 10-то, дигар асарҳои халқӣ – 10-то (ба ин миқдор осори адибони ҷаҳонӣ низ ворид мешаванд).

 

Замимаи 2 ба амри
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
аз 9 феврали соли 2019, № АП - 1165


Ҳайати
комиссияи озмуни «Фурӯғи субҳи доноӣ...»

 

1. Ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа, раиси комиссия.
2. Вазири маориф ва илм – муовини раиси комиссия.
3. Президенти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, муовини раиси комиссия.
4. Директори муассисаи давлатии «Китобхонаи миллии Тоҷикистон», муовини раиси комиссия.
5. Муовини сардори раёсати илм ва маърифати Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, котиби комиссия.

Аъзои комиссия:

6. Раиси Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиш;
7. Раиси Кумитаи кор бо занон ва оила;
8. Муовини вазири фарҳанг;
9. Раиси Иттифоқи нависандагон;
10. Сармуҳаррири маҷаллаи «Садои Шарқ»;
11. Сармуҳаррири нашриёти «Адиб»;
12. Ректори Донишгоҳи миллии Тоҷикистон;
13. Директори институти забон ва адабиёти ба номи Абуабдуллоҳ Рӯдакии Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон;
14. Равшани Махсумзод – мудири шуъбаи насри Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон;
15. Муҳаммад Ғоиб – Шоири халқии Тоҷикистон ;
16. Абдулҳамид Самадӣ – Нависандаи халқии Тоҷикистон;
17. Ҷумъа Қудус – сармуҳаррири маҷаллаи «Помир»;
18. Русакова М.В. – мудири кафедраи адабиёти ҷаҳонии Донишгоҳи славянии Тоҷикистон ва Россия;
19. Муртазо Зайниддинзода - мудири кафедраи адабиёти навини тоҷикӣ – форсии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон;
20. Раънои Мубориз – муовини сармуҳаррири «Адабиёт ва санъат»;
21. Восиева Рухшона – мудири кафедраи адабиёти Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода.


Замимаи 3 ба амри
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
аз 9 феврали соли 2019, №АП - 1165


Ҷоизаҳои озмуни ҷумҳуриявии
«Фурӯғи субҳи доноӣ...»


Озмун аз рӯи номинатсияҳои зерин гузаронида мешавад:

- номинатсияи аз ёд кардану хондани осори адибони классикии тоҷик;
- номинатсияи аз ёд кардану хондани осори адибони муосири тоҷик;
- номинатсияи аз ёд кардану хондани ашъори бачагона ва афсонаву ривоятҳои халқи тоҷик;
- номинатсияи аз ёд кардану хондани осори адабиёти ҷаҳон

Ҷоизаҳои зерин барои ғолибони озмун муқаррар шудааст:

1. Номинатсияи аз ёд кардану хондани осори адибони классикии тоҷик:

1.Ҷойи якум - 30000 сомонӣ ба унвони барандаи ҷоиза;
2.Ҷойи дуюм - 25000 сомонӣ ба унвони барандаи ҷоиза;
3. Ҷойи сеюм - 20000 сомонӣ ба унвони барандаи ҷоиза;

2. Номинатсияи аз ёд кардану хондани осори адибони муосири тоҷик:

4. Ҷойи якум - 30000 сомонӣ ба унвони барандаи ҷоиза;
5. Ҷойи дуюм -20000 сомонӣ ба унвони барандаи ҷоиза;
6. Ҷойи сеюм -15000 сомонӣ ба унвони барандаи ҷоиза;

3. Номинатсияи аз ёд кардану хондани ашъори бачагона ва афсонаву ривоятҳои халқи тоҷик:

7. Ҷойи якум -25000 сомонӣ ба унвони барандаи ҷоиза;
8. Ҷойи дуюм - 17000 сомонӣ ба унвони барандаи ҷоиза;
9. Ҷойи сеюм - 13000 сомонӣ ба унвони барандаи ҷоиза;

4. Номинатсияи аз ёд кардану хондани осори адабиёти ҷаҳон:

10. Ҷойи якум - 30000 сомонӣ ба унвони барандаи ҷоиза;
11. Ҷойи дуюм -20000 сомонӣ ба унвони барандаи ҷоиза;
12. Ҷойи сеюм - 15000 сомонӣ ба унвони барандаи ҷоиза;

5. ШОҲҶОИЗА

Шоҳҷоизаи озмун–50000 сомонӣ

Шоҳҷоиза ба довталабе дода мешавад, ки аз миқдори чор номинатсия беш аз 70 фоизи осори назмию насриро мутолиа ва ҳифз намудааст.
Шарҳ: Довталабоне, ки аз ҳар як номинатсия осор мутолиа мекунанд ва ашъореро аз бар менамоянд, ҳакамон метавонанд иловатан ба ҳунару истеъдоди онҳо холгузорӣ намоянд. Он бояд ҳатман дар суратҷаласа (миқдор ва теъдоди онҳо) қайд гардад ва имзои раис ва аъзои ҳакамон дар он гузошта шавад. Барои довталаб маҳдудият мондан шарт нест. Ҳакамон дар мувофиқа бо комиссияи озмун метавонанд барои иваз кардани бандҳои алоҳидаи номинатсия пешниҳод манзур намоянд. Комиссия пешниҳодҳои ҳайати ҳакамонро баррасӣ карда, дар асоси овоздиҳии кушода онҳоро дастгирӣ ва ё рад менамояд.
Эзоҳ: Маблағи умумӣ барои мукофот: 310 ҳазор сомонӣ (сесаду даҳ ҳазор сомонӣ).
Мукофотҳо бо пули миллии сомонӣ тибқи муқаррароти қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон бо назар доштани пардохти андозҳо пешбинӣ шудаанд.
Тамоми иштирокчиёни даври ниҳоӣ бо дипломи иштирокчии озмун сарфароз гардонда мешаванд.