Кафедраи технологияи саноати сабук ва нассоҷии Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М. Осимӣ дар шаҳри Хуҷанд яке аз воҳидҳои муҳими таълимӣ ва илмии донишкада ба ҳисоб меравад. Кафедра соли 2021 дар заминаи кафедраи дизайн ва меъморӣ таъсис ёфта, аз рӯзҳои аввали фаъолияташ ба омодасозии мутахассисони соҳибкасб барои соҳаи саноати сабук, нассоҷӣ ва дӯзандагӣ машғул мебошад. Дар ин муддат кафедра тавонистааст ҳамчун маркази таълимӣ ва илмӣ барои рушди соҳаи нассоҷӣ ва дӯзандагӣ саҳми арзанда гузорад. Ҳайати омӯзгорони кафедра аз мутахассисони соҳибтаҷриба иборат буда, онҳо бо дониши амиқи тахассусӣ ва таҷрибаи назариявию амалии худ дар тарбияи мутахассисони ҷавон саҳм мегузоранд.

Имрӯз дар кафедра таҳсил аз рӯи зинаҳои бакалавр, магистратура ва докторантура ба роҳ монда шудааст. Донишҷӯён аз рӯи ихтисосҳои «Технологияи ришта, матоъ, нассоҷӣ ва матои бетору пуд» ва «Таркиб ва технологияҳои маҳсулоти дӯзандагӣ» таҳсил намуда, дониш ва малакаҳои заруриро барои фаъолияти касбӣ аз худ мекунанд. Раванди таълим дар кафедра бо истифода аз усулҳои муосири таълим ва технологияҳои инноватсионӣ ташкил гардида, донишҷӯён ҳам донишҳои назариявӣ ва ҳам малакаҳои амалиро ба даст меоранд.

Яке аз самтҳои муҳими фаъолияти кафедра корҳои илмӣ-таҳқиқотӣ мебошад. Устодони кафедра дар таҳқиқоти илмӣ фаъолона иштирок намуда, натиҷаҳои корҳои худро дар шакли мақолаҳо, дастурҳои таълимӣ ва монографияҳо ба нашр мерасонанд. То имрӯз зиёда аз 50 дастури таълимӣ-методӣ, аз ҷумла 9 адад бо муҳри Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон, беш аз 200 мақола ва тезисҳои илмӣ, 6 монография ва 15 патент барои ихтироот ба нашр расидаанд. Ин дастовардҳо нишон медиҳанд, ки кафедра на танҳо маркази таълимӣ, балки маркази фаъол дар соҳаи таҳқиқоти илмӣ низ мебошад.

Самтҳои асосии таҳқиқоти илмии устодони кафедра ба масъалаҳои рушди саноати сабук, такмили таҷҳизоти дӯзандагӣ, автоматизатсияи равандҳои лоиҳакашии либос, истифодаи технологияҳои рақамӣ дар таҳияи маҳсулоти дӯзандагӣ ва эҳёи ҳунарҳои мардумӣ равона шудаанд. Дар доираи ин таҳқиқот як қатор натиҷаҳои муҳими илмӣ ба даст омадаанд. Аз ҷумла таҳияи феҳристи электронии унсурҳои либоси миллӣ, коркарди усули андозагирии ғайриалоқавии ҷуссаи занони Тоҷикистон, таҳияи усули лоиҳакашии либоси эргономикӣ бо истифода аз моделсозии сеченака ва такмили механизмҳои мошинҳои ресандагӣ ва дарздӯзӣ аз дастовардҳои назарраси кафедра ба ҳисоб мераванд.

Кафедра барои татбиқи донишҳои назариявӣ дар амал бо як қатор корхонаҳо ва ташкилотҳои дохиливу хориҷӣ ҳамкорӣ мекунад. Аз ҷумла ҳамкорӣ бо Бонки ҷаҳонӣ, Маркази тиҷорати байналмилалӣ дар доираи барномаи GTEX, инчунин бо корхонаҳои истеҳсолии «Ҷавонӣ», «САТН» ва дигар корхонаҳои саноатӣ ба роҳ монда шудааст. Ин ҳамкорӣ имкон медиҳад, ки донишҷӯён дар муҳити воқеии истеҳсолот таҷрибаомӯзӣ гузаронанд ва бо равандҳои муосири истеҳсолӣ аз наздик шинос шаванд.

Дар назди кафедра инчунин филиалҳо дар корхонаҳои истеҳсолӣ ташкил гардидаанд. Донишҷӯёни ихтисоси соҳаи нассоҷӣ ва дӯзандагӣ дар ин корхонаҳо машғулиятҳои амалӣ мегузаронанд ва аз таҷрибаи мутахассисони соҳа истифода мебаранд. Ин раванд барои баланд бардоштани сатҳи омодагии касбии донишҷӯён ва мутобиқ кардани донишҳои онҳо ба талаботи бозори меҳнат мусоидат мекунад.

Кафедра дорои озмоишгоҳҳои муосир мебошад, ки дар онҳо донишҷӯён имконияти омӯзиши технологияҳои муосири лоиҳакашии либос ва кор бо барномаҳои компютериро доранд. Аз ҷумла истифодаи барномаи GRAFIS–12 ва моделсозии сеченака дар раванди таълим ба донишҷӯён имкон медиҳад, ки лоиҳаҳои худро бо усулҳои муосир таҳия намоянд. Ин имкониятҳо ба рушди малакаҳои касбӣ ва эҷодии донишҷӯён мусоидат мекунанд.

Фаъолияти донишҷӯён танҳо ба раванди таълим маҳдуд намешавад. Онҳо таҳти роҳбарии устодон дар конференсияҳои илмӣ-амалӣ, озмунҳо ва фестивалҳои гуногун фаъолона иштирок мекунанд. Донишҷӯёни кафедра бо коллексияҳои либос дар фестивалҳо ва озмунҳои фарҳангӣ ва эҷодӣ, аз ҷумла «Атласи тоҷик», «Андалеб», «Сад ранги чакан», «Тарроҳи беҳтарин» ва дигар чорабиниҳо иштирок намуда, дастовардҳои назаррас ба даст овардаанд.

Ҳамзамон омӯзгорони кафедра низ дар озмунҳои илмӣ фаъолона иштирок менамоянд. Дар озмуни ҷумҳуриявии «Илм – фурӯғи маърифат» аз рӯи номинатсияи «Ихтироъкорӣ ва навоварӣ» омӯзгорони ҷавони кафедра натиҷаҳои хуб нишон дода, соҳиби ҷойҳои ифтихорӣ гардидаанд. Ин дастовардҳо нишонаи рушди фаъолияти илмӣ ва эҷодии омӯзгорон ва донишҷӯёни кафедра мебошад.

Дар назди кафедра маркази омӯзишии таълимӣ-дӯзандагӣ низ фаъолият мекунад, ки дар он курсҳои кӯтоҳмуддати омӯзиши таҳрезӣ ва дӯзандагӣ ташкил карда мешаванд. Дар ин курсҳо шунавандагон тарзи таҳрезӣ ва дӯхтани намудҳои гуногуни либосро меомӯзанд. Инчунин курсҳои омӯзиши барномаи компютерии GRAFIS–12 баргузор мегарданд, ки барои донишҷӯён ва мутахассисони соҳаи дӯзандагӣ имконияти аз худ намудани технологияҳои муосирро фароҳам меорад.

Имрӯз кафедраи технологияи саноати сабук ва нассоҷӣ ҳамчун яке аз марказҳои фаъоли таълимӣ, илмӣ ва инноватсионӣ дар соҳаи саноати сабуки кишвар фаъолият дорад. Омодасозии мутахассисони соҳибкасб, ҷорӣ намудани технологияҳои муосир, рушди таҳқиқоти илмӣ ва ҳамкории зич бо корхонаҳои истеҳсолӣ нишон медиҳад, ки кафедра дар таҳкими иқтидори кадрии соҳа ва рушди иқтисоди миллӣ саҳми муҳим мегузорад.

Фарангис Маҳмудова,

омӯзгори калони кафедраи технологияи саноати сабук ва нассоҷии ДПДТТ

ба номи академик Муҳаммад Осимӣ дар шаҳри Хуҷанд